Ritual pitung sasi anggarbeni utawa sing luwih dikenal kanthi jeneng "mitoni" yaiku acara sing ditindakake dening wong Jawa nalika kandhutan bayi si ibu lumebu ing sasi kapitu.
Utamané ritual iki ditindakake deneng keluwarga kang arep kagungan putra kapisanan.
Ing umur pitung sasi janin ing kandhutan sacara medhis uga kena diarani wis mapan kanthi becik.
Ing wektu-wektu kaya iki, kabeh anggota kulawarga rumangsa was-was banget nanging uga seneng amarga dina laire jabang bayi wis cedhak.
Pancen ing kasunyatan, ora sethithik janin sing bisa uga lahir ing umur pitung wulan kaya dene ngene iki.
Sawetara para sepuh malah nyebatake bilih umur pitung wulan ing kandhutan punika minangka kandhutan kang kapetang sepuh.
Mlebu wolung sasi kalebu mbalik enom, lan umur sangang sasi dadi umur tuwa sing temenan.
Mulane, tradisi Mitoni diayahi kanthi tujuan supaya janin bisa tuwuh lan berkembang kanthi lancar, séhat sarta aman.
Ing wektu iki isih ana kulawarga sing tetep nuhoni prosesi Mitoni kanti liwat tahapan ritual.
Diwiwiti karo acara sungkeman, siraman, lan nyebarake salad marang para undangan.
Kajaba iku, ana tradisi sing identik karo lambang arupa benda tartamtu sing kebak makna kang luhur.
Mesthi wae ing kene dibutuhake peralatan sing lengkap lan jumlahe ana pitung bab.
Antara liya ana sing wujud bubur pitung werna, beras ketan utawa jadah pitung bentuk, tumpeng, procotan yaiku panganan legi sing dibungkus saka godhong gedhang, sawetara jajan pasar lan peralatan liyane.
1. Sungkeman
Ing acara kasebut calon ibu lan bapak kudu nindakaké sungkem marang wong tuwa kanggo nyuwun berkah supaya aman lan mulus nalika si bayi lahir.
2. Siraman
Program Siraman arupa adus gebyuran kang nduweni tujuan kanggo ngresiki lahir batin lan mental sang ibu lan calon bayi.
Ing pakaryan iki ibu ngagem kain batik lan lenggah terus disiram nganggo banyu mawa kembang setaman. Acara iki ditindakake dening sesepuh wadon lan anggota kulawarga pitung wong sing bakal meku nyiram nganggo cangkang kelapa.
Proses penyiraman kasebut dimulai karo wong sing paling sepuh lan terus dilajengaken karo sing liyane.
3. Cengkiran
Cengkir tegese kelapa enom sing minangka simbol kelahiran bayi sing isih mudha tumaruna lan besuk bakal dadi wong kang dewasa.
Cengkir loro kasebut mengko digunakake dening bapak kanggo ritual brobosan (glundhungan).
4. Brobosan
Ing tahap iki bapake bayi bakal ngetokake utawa ngglundhungake cengkir loro mau saka sajerone kain sing diagem ibune.
Nanging Sadurunge, awak cengkir kudu dilukis kanthi gambar Dewi Komaratih kang nglambangake sawijining wanita utami lan Bethara Kamajaya sing nglambangake priyantun utama.
5. Mecah cengkir
Ing acara iki, cengkir bakal dipecah utawa disigar dening calon bapake bayi minangka simbol mbukak dalan kanggene bayi sing bakal lair saenggo mbesuk laire bisa liwat dalan sing sak mesthine.
6. Pantes-pantesan busana
Ing tahap iki calon ibu bakal ganti busana kaping pitu. Ing pangajab supaya ibu bisa tansah katon resik lan ayu nalika nglairake.
Ing kene bakal ana dialog antarane para pinituwa sing nuntun karo para undangan apadene keluwarga. Kabeh padha ditakoni apa sandhangan si ibu iku cocok utawa ora.
Ing wiwitan nganti pitakonan kaping enem para tamu mangsuli yen durung trep, nanging sing ganti busana kaping pitu ana owah-owahan jawaban yaiku dijawab sampun sae utawa pantes.
7. Angreman
Ing tahapan ik minangka ritual sing paling menarik amarga ibu lan bapak kudu niru tindak-tanduke ayam sing arepe ngendhog.
Maknane ritual iki minangka wujud tanggung-jawabe bapak kanggo urip lan kamulyane calon bayi lan ibune mbesuk.
8. Potong tumpeng
Acara kasebut sajatine ora kalebu acara pitu sing utama. Nanging senadyan mengkana tetep kudu rampung amarga iki minangka wujud syukur dumateng Allah SWT yen prosesi keselamatan wis ditindakake kanthi lancar.
9. Takiran Panting
Takiran panting minangka acara kanggo mbagi wadhah panganan sing digawe saka godhong gedhang lan janur. Bentuke takir sengaja digawe kaya prahu.
Wewangunan takir saka prau kuwi mratelakake yen wong tuwa saklorone siap ngarungi kehidupan kaya dene kapal ing samodra.
Panganan ing takir panting disuguhake minangka sajian lan minangka atur pisungsung marang para sesepuh lan para undangan liyane sing wis kersa rawuh.
10. Dodolan Dawet lan Rujak
Dawet lan rujak minangka panganan favorit wong wadon sing lagi ngandhut. Rujak dumadi saka pitung jinis woh-wohan seger.
Ing acara iki wong sing nampa dawet utawa rujak saka ibune calon bayi kudu mbayar dhuwit minangka syarat.
Bab iki ngandharake bilih calon ibu kudu siap makarya kanggo kesejahteraane sang bayi besuk.
Kaya ngono menggah maknane, ing wasono nyumanggakaken. Nuwun ***
Penulis pemerhati budaya, tinggal di tasikmadu Tuban.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar